อะโลน อิน เดอะ ซีเนม่า

...

"ปืน" เป็น Motif ของหนังเรื่อง Babel

ภาพของปืน เสียงปืน การพูดถึงปืน และผลความเสียหายที่เกิดขึ้นจากปืน ถูกนำเสนอซ้ำๆ ย้ำๆ ตลอดทั้งเรื่อง ไม่ใช่เพียงเพื่อจะบอกคนดูถึงพิษภัยของปืนเท่านั้น เพราะนั่นเป็นสิ่งที่หนังออสการ์เมื่อปีก่อนหน้านี้เคยทำไว้แล้ว คือเรื่อง Crash

แต่สำหรับ Babel เขานำปืนมาเล่นให้ลึกซึ้งกว่านั้น โดยตีแผ่ปืนออกมาอย่างละเอียด เสนอความหมายออกไปให้หลากหลาย เพื่อที่จะสื่อให้เห็นถึง theme หลักของหนังเรื่องนี้ เกี่ยวกับการสื่อสารกันไม่เข้าใจของผู้คนต่างวัฒนธรรม

ลองมาดูกันอย่างละเอียดทีละเฟรม ทีละฉาก ทีละมุมมองของแต่ละตัวละคร ว่าปืนมีความหมายว่าอะไรได้บ้าง

1. สำหรับผู้ชายญี่ปุ่น - ปืนคือกีฬาล่าสัตว์ เขาใช้ในการทริปล่าสัตว์ที่ประเทศโมรอคโค ก่อนจะกลับ เขามอบปืนนี้ให้กับไกด์ชาวโมรอคคัน

2. สำหรับผู้ชายโมรอคคัน - ปืนคือเครื่องมือทำมาหากิน เขาซื้อปืนกระบอกเดียวกันนี้ต่อมาจากไกด์ เพื่อนำไปใช้ยิงไล่หมาป่าที่จะมากินแกะที่เลี้ยงไว้

3. สำหรับเด็กชายโมรอคคัน - ปืนคือของเล่นคึกคะนองและสนองแรงขับทางเพศ พ่อมอบปืนให้เขาเอาไปเฝ้าฝูงแกะ ก่อนจะออกไป เราจะได้เห็นฉากที่เขากำลังแอบดูพี่สาวอาบน้ำ และฉากที่เขามาสเตอร์เบท หลังจากนั้นเขาก็เอาปืนไปลองยิงใส่รถทัวร์ของนักท่องเที่ยวชาวอเมริกัน

4. สำหรับนักท่องเที่ยวชาวอเมริกัน - ปืนคืออุบัติเหตุ นั่งอยู่ในรถทัวร์ดีๆ ก็มีกระสุนปืนวิ่งเข้ามาใส่ที่ไหปลาร้า

5. สำหรับชาวแมกซิกัน - เสียงดังของปืนคือสัญลักษณ์ของงานเฉลิมฉลองเหมือนกับปะทัด ในฉากนี้คืองานแต่งงานในประเทศแมกซิกัน พี่เลี้ยงเด็กลักลอบพาเด็กอเมริกันข้ามพรมแดนมาฉลองงานแต่งงานลูกชายตัวเอง

6. สำหรับเด็กชาวอเมริกัน - เสียงดังของปืนคือความน่าสะพรึงกลัว เด็กอเมริกันถูกพี่เลี้ยงพามาในสถานการณ์ที่พวกเขาแปลกแยกอย่างสิ้นเชิง

7. สำหรับตำรวจอเมริกัน - ปืนคือส่วนประกอบหนึ่งของการบังคับใช้กฎหมาย ตำรวจในด่านชายแดนพยายามทำงานตามขั้นตอนทุกอย่าง เมื่อเห็นอะไรดูเหมือนจะไม่ชอบมาพากลอยู่ในรถ ก็พยายามจะตรวจค้น

8. สำหรับคนที่กำลังเมาแล้วขับรถ - ปืนของตำรวจคือความซวย รู้ตัวทันทีว่ากำลังจะถูกจับด้วยข้อหาหนักแน่ๆ

9. สำหรับตำรวจโมรอคคัน - ปืนคืออาวุธของโจรกระจอก เขาต้องการสืบจับโจรที่ยิงนักท่องเที่ยวอเมริกันให้ได้เร็วที่สุด เพราะไม่ต้องการให้เหตุการณ์นี้ทำลายชื่อเสียงของประเทศ ว่าเป็นประเทศของผู้ก่อการร้ายมุสลิม

10. สำหรับประเทศอเมริกา - ปืนคืออาวุธของผู้ก่อการร้าย เหตุการณ์ร้ายที่เกิดขึ้นกับพลเมืองอเมริกันในต่างแดน ทำให้เกิดความคิดว่านี่คือการกระทำของผู้ก่อการร้ายมุสลิมอีกแล้ว

11. สำหรับเด็กสาวชาวญี่ปุ่น - ปืนคือความตายของแม่ตนเอง ถือว่าเป็นมุมมองเกี่ยวกับปืนที่มีความซับซ้อนที่สุดในเรื่อง โดยคนดูจะไม่ได้เห็นเธอปรากฏตัวคู่กับปืน และไม่ได้มีความเกี่ยวข้องกับปืนกระบอกใดเลย

ถึงจะไม่มีการปรากฏของปืนเลย แต่ชีวิตและจิตใจของเธอพังทลายลงเนื่องจากปืน หลังจากที่พบศพแม่ยิงตัวตาย เธอปิดกั้นเรื่องราวนี้เอาไว้ และแสดงออกด้วยการต่อต้านพ่อ ต่อต้านสังคม ในขณะเดียวกันก็เรียกร้องความรัก ความเข้าใจ และการสื่อสารจากสังคมอย่างรุนแรง โดยแสดงออกด้วยพฤติกรรมทางเพศที่รุนแรงกว่าคนปกติ

เธอบอกตำรวจว่าแม่โดดตึกตาย แต่พ่อเธอบอกกับตำรวจว่าแม่ยิงตัวตาย และเธอเป็นคนมาพบศพเป็นคนแรก ความจริงเกี่ยวกับความตายของแม่นี้ไม่ได้ถูกเปิดเผยในหนังแต่อย่างใด แต่มันก็ไม่ใช่ประเด็นสำคัญอะไร เพราะประเด็นของซับพล็อตตรงนี้ คือการ absence-presence ของปืน เธอตัดเรื่องปืนออกไปจากความทรงจำเกี่ยวกับการตายของแม่ ทำให้เธอประสบปัญหาการสื่อสารความจริงกับคนอื่น

12. ฉากจบของหนังเรื่องนี้คือภาพหมู่ตึกสูงในประเทศญี่ปุ่น เปรียบเหมือนกับ Tower of Babel สถาปัตยกรรมที่แสดงถึงความทะเยอทะยานและท้าทายพระเจ้าของมนุษย์ ก่อนที่พระเจ้าจะทะลายมันลง และสาปให้มนุษย์ทั่วโลกใช้ภาษาแตกต่างกัน พูดคุยกันไม่รู้เรื่องตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

สรุปว่า "ปืน" มีความหมายได้ถึง 11 อย่าง ตามมุมมองของตัวละครหลักๆ ภายในหนังเรื่อง Babel

ผมคิดว่าผู้กำกับต้องการจะบอกว่า ปัญหาเรื่องปืน ไม่ได้เกิดจากพิษสงของบาดแผลที่เกิดจากปืนเพียงอย่างเดียว แต่ปัญหาเรื่องปืน ยังเกิดจากการตีความหมายเกี่ยวกับปืนที่แตกต่างกันไป แล้วในที่สุด ความแตกต่างกันของความหมายนี้เอง ก็นำไปสู่ความขัดแย้งและปัญหาตามมามากมาย

...